Yn 1908 pr. Humphrey Mackworth ( barwnig ar farwolaeth ei dad yn 1914 ) yn Eglwys y Drindod ger Caerllion, Myn. Ieuad anghymarus oedd hon, ef 12 ml. yn hŷn na hi, heb nemor ddim diddordeb ar wahân i'w gŵn hela — ef oedd meistr erchwys Llangybi Fawr — hi'n ddarllenwraig fawr, yntau braidd fyth yn agor llyfr; ef yn Geidwadwr , hithau'n ferch i Ryddfrydwr blaenllaw, er iddi o ymdeimlad o ddyletswydd ymddeol o gyngor lleol y Gymdeithas Ryddfrydol pan briododd. Gwnaethant eu cartref yn Llansoar heb fod ymhell o dŷ ei rhieni. Cyn pen pedwar mis, ar waethaf anfodlonrwydd ei gŵr, yr oedd wedi ymdaflu i weithgareddau beiddgar canlynwyr Mrs. Pankhurst gan orymdeithio gyda'i chyfnither Florence Haig yn Hyde Park . Ymunodd â'r Women's Social and Political Union a chymryd rhan yn yr ymgyrchoedd dros bleidlais i ferched . Neidiodd ar astell modur H.H. Asquith yn St. Andrews . Dysgodd sut i roi tân mewn blychau post cyhoeddus a gweithredu yng Ngwent nes cael dedfryd mis o garchar ym Mrynbuga . Gan iddi wrthod bwyta, fe'i rhyddhawyd ar ôl pum niwrnod. Hi oedd gohebydd cangen Casnewydd o'r mudiad.
Yr oedd hi a'i thad ymhlith y rhai a achubwyd pan suddwyd y Lusitania gan fad tanfor Almaenig yn 1915 . Ar ôl dychwelyd adref bu'n gomisiynydd dros wasanaeth cenedlaethol merched yng Nghymru ac yn 1918 gwnaethpwyd hi'n brif reolwr recriwtio merched ym Mhrydain . Pan fu ei thad f. etifeddodd hithau'r is-iarllaeth yn unol â darpariaeth arbennig a wnaed gan Lloyd George pan ddyrchafwyd ei thad i'r is-iarllaeth ac yntau heb etifedd gwryw. Cyflwynodd hithau ddeiseb am gael gwŷs i Dŷ'r Arglwyddi yn 1920 , ac er fod yr Arglwydd Hewart a'r Pwyllgor Breiniau o blaid, o dan arweiniad yr Arglwydd Birkenhead pleidleisiodd mwyafrif mawr y Tŷ yn erbyn caniatäu ei chais. Iddi hi datblygiad cwbl naturiol o'i hymdrechion dros gydraddoldeb i ferched oedd y ddeiseb. Er iddi fethu, llwyddodd yr un flwyddyn gyda grŵp o ferched o gyffelyb fryd i ffurfio cwmni cyhoeddi'r wythnosolyn dylanwadol Time and Tide fel papur cwbl annibynnol ar na sect na phlaid i gyfarfod â gofynion cyfnod newydd wedi'r rhyfel. Hi fu'n ei olygu am weddill ei hoes, a'i stamp hi oedd arno, er mai Helen Archdale a olygodd y rhifynnau cyntaf. Drwy Time and Tide y sylweddolodd hi un o freuddwydion ei hieuenctid. Llwyddodd i ddenu cyfranwyr o allu ac o fri i'r papur. Yng nghanol ei holl brysurdeb — yr oedd yn ynad heddwch ym Myn. ac yn 1926 yr oedd yn llywydd yr Institute of Directors — a galwadau trefnyddiaeth ddiwydiannol yn drwm arni a'i iechyd hithau'n fregus — mynnodd gadw golwg barcud ar holl gynnwys y papur am bron 38 ml. Ei gofal mawr yn ystod misoedd olaf ei bywyd oedd sicrhau i'r papur seiliau ariannol diogel, a llwyddodd yn ei hymdrech. Safai'n gadarn dros ryddid yr unigolyn . Iddi hi yr oedd pob bod dynol, gwryw neu fenyw, i'w drin fel unigolyn a chanddo enaid anfarwol. Cyhoeddodd D. A. Thomas, Viscount Rhondda ( 1921 ), Leisured Women ( 1928 ), This was my world ( 1933 ) a Notes on the way ( 1937 ). Bu'n llywydd Coleg y Brifysgol , Caerdydd o 1950 i 1958 a dyfarnwyd iddi radd LL.D. Prifysgol Cymru er anrh. yn 1955 .
Cafodd ysgariad oddi wrth ei gŵr yn 1923 . Ni bu iddynt blant a daeth y teitl i ben gyda'i marw hi yn ysbyty Westminster ar 20 Gorff. 1958 .
Evan David Jones, F.S.A., (1903-87), Aberystwyth