Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



MORGAN , EDWARD (‘ E.T. ’; 1880 - 1949 ), chwaraewr rygbi ;

g. 22 Mai 1880 yn Aber-nant , cwm Cynon, Morg. , ac addysgwyd ef yng Ngholeg Crist , Aberhonddu ac Ysbyty Guy , Llundain . Dr. ‘Teddy’ (felly E.T. ’) Morgan sgoriodd y cais mwyaf hanesyddol yn hanes y gêm yng Nghymru , os nad yr enwocaf erioed. Ef oedd piau'r cais a sicrhaodd fuddugoliaeth o 3-0 i Gymru dros Grysau Duon Seland Newydd yng Nghaerdydd ar 16 Rhag. 1905 . Nid yn unig yr oedd yn eithriadol o gyflym ond gallai dwyllo gwrthwynebwyr trwy ffugio ac ochrgamu'n gelfydd. Gallai daclo a chicio'n dda. Daeth i sylw'r dewiswyr cenedlaethol pan sgoriodd dri chais dros Gasnewydd yn erbyn Blackheath ym mis Hyd. 1901 . Gyda'r Cymry yn Llundain ac Ysbyty Guy y cysylltir ef fwyaf. Sgoriodd 14 cais yn ei 16 gêm ryngwladol rhwng 1902 ac 1908 . Gyda'i gyd-ddisgybl o Goleg Crist , William Morris Llewellyn ( Pen-y-graig ), ffurfiodd y bartneriaeth orau a welwyd erioed ar ddwy asgell Cymru . Yn 1904 sgoriodd ym mhob gêm ryngwladol, ac aeth ar daith i Awstralia a Seland Newydd gyda'r tîm Prydeinig . Chwaraeodd yn erbyn De Affrica yn 1906 . Bu f. 1 Medi 1949 yn North Walsham , swydd Norfolk .

Bu ei frawd WILLIAM LLEWELLYN MORGAN ( 9 Maw. 1884 - 11 Ebr. 1960 ) yn chwarae rygbi dros Gymru yn 1910 , a'i nai William Guy Morgan , hefyd, 1927-30 .

Ffynonellau:

  • David Smith a Gareth Williams , Fields of Praise. The official history of the Welsh Rugby Union 1881-1981 , Caerdydd, 1980 ( 1980 );
  • South Wales Echo , 1 Medi 1949 ;
  • Western Mail a The Times , 2 Medi 1949 .

Awdur:

Yr Athro Gareth W. Williams, Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997