Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



PRICE , RICHARD ( Bywg. , 742).

Rhoddodd lawer o gymorth i John Howard ar gyfer ei lyfr The State of Prisons . Golygodd bapurau Thomas Bayes ar egwyddorion tebygolrwydd ar ôl iddo farw yn 1761 . Mae'n debyg bod hyn wedi arwain at ddiddordeb Price mewn egwyddorion yswiriant a blaendaliadau . Yr oedd yn gynghorydd i ‘ A society for equitable assurances on Lives and Survivorships ’ (bellach The Equitable Life Assurance Society ) ac ef oedd yn gyfrifol mai'r Equitable oedd y swyddfa gyntaf erioed i sicrhau bod blaendaliadau yn dibynnu ar oed y sawl a yswiriwyd, a'u bod yn ddigonol i ateb gofynion y dyfodol. Bu'n gefnogol i'r syniad o bensiynau henoed a thâl salwch ac yn 1789 gofynnodd Pwyllgor Ty'r Cyffredin iddo lunio tablau ar gyfer hyn.

Bu'n diwtor am gyfnod yn yr Academi anghydffurfiol a sefydlwyd yn Hackney yn 1768 , a bu'n trafod materion fel blaendaliadau a Principia Newton gyda rhai o'r myfyrwyr yno.

Ffynonellau:

  • Carl B. Core , Torchbearer of Freedom The influence of Richard Price on eighteenth century thought , Lexington, Kentucky, 1952 ( 1952 );
  • Maurice Edward Ogborn , Equitable Assurances, The story of life assurance in the experience of the Equitable Life Assurance Society, 1762-1962 , Llundain, 1962 ( 1962 );
  • Caroline E. Williams , A Welsh family from the beginning of the 18th century , Llundain, 1885 ( 1893 ), 63.
  • [Ceir llyfryddiaeth o weithiau Price gan D. O. Thomas , J. Stephens , P. A. L. Jones ( A bibliography of the works of Richard Price , Aldershot, 1993 … 1993 );
  • a dechreuwyd ar y gwaith o olygu a chyhoeddi ei ohebiaeth gan B. Peach a D. O. Thomas , 1983-1994 ].

Awdur:

Dr Llewelyn Gwyn Chambers, Bangor

Atodiadau a chywiriadau:

PRICE , RICHARD ( 1723 - 1791 ), athronydd .

Ganwyd 6 Chwefror 1723 yn Tyn-ton , Llangeinor , sir Forgannwg , mab Rees Price (gw. isod) a'i wraig Catherine . Cafodd ei addysg yn Pentwyn ( Samuel Jones ), Chancefield ( Vavasor Griffiths ), a Moorfields ( John Eames ), a bu'n weinidog yn Newington a Hackney ; yr oedd yn Bresbyteriad ac Ariad .

Pan nad oedd ond 35 mlwydd oed cyhoeddodd Review of the Principal Questions in Morals , 1758 , gan ragflaenu felly syniadau sylfaenol Kant ar foeseg. Yn rhinwedd ei dablau ac amcan-gyfrifon ynglyn â blwydd-daliadau fe'i hetholwyd yn F.R.S. ( 1765 ); rhoes ei waith ar Reversionary Payments , 1771 , a'i ‘ Northampton Tables ’ sylfaen wyddonol’, i'r defnydd y gellid ei wneuthur at bwrpas yswiriant a blwydd-daliadau o dablau actiwaraidd; addysgodd ei nai, William (‘ Actuary ’) Morgan , yn y gangen newydd hon o wybodaeth rifyddol. Cafodd yn 1767 radd D.D. gan Brifysgol Aberdeen oblegid ei lyfr, Four Dissertations , 1767 . Yn ei Appeal … on the National Debt , 1772 , dadleuai y dylid ailsefydlu y ‘ Sinking Fund ’; gofynnodd Pitt am ei gyngor ar y mater a derbyniodd ef ( 1786 ).

Hyrwyddai ryddid ym mhobman — a bu'n dadlau dros ryddid crefyddol a gwelliannau yn Senedd ei wlad ei hun; ac yr oedd yn gryf o blaid yr ‘ Irish Volunteers ’ a'r Albanwyr a geisiau gael gwelliannau yn llywodraeth eu bwrdeisdrefi. Bu'n amddiffyn ac yn cynghori'r trefedigaethau yng Ngogledd America ; bum mis cyn y ‘ Declaration of American Independence ’ gyda chyhoeddi ei Civil Liberty , 1776 — gwaith yr oedd ei athroniaeth wleidyddol wedi ei sylfaenu ar ei athroniaeth foesol — codwyd y cwestiwn Americanaidd o fyd yr hyn a oedd yn arferedig ac o fyd y siarteri i dir uwch — tir yr hyn a oedd yn iawn yn yr ystyr foesol; cafodd y llyfr hwn gylchrediad anghyffredin o fawr. Yn sgil llwyddiant y llyfr daeth anrhydeddau i'r awdur — cafodd ryddfreiniad dinas Llundain ( 1776 ), gwahoddiad anghyffredin ei natur, oddi wrth ‘ Congress ’ yr America newydd ( 1778 ), i reoleiddio safle ariannol a chyllid y Taleithiau , a gradd LL.D. gan Brifysgol Yale — ef yn unig yn ei gael yng nghwmni Washington ( 1781 ). Cyn i'r Taleithiau ffurfio eu cyfansoddiad ( 1787 ) cyhoeddodd Price ei bamffledyn yn rhoddi cynghorion — Importance of the American Revolution , 1784 ); hoffwyd y gwaith hwn gan amryw Americanwyr blaenllaw, ac y mae'n weddol sicr iddo ddylanwadu ar y cyfansoddiad. Yn hwn hefyd yr oedd Price yn dadlau dros egwyddor ffederaliaeth. Er nad oedd o blaid gwerin-lywodraeth i Brydain , rhoes groeso i'r chwyldroad yn Ffrainc — y rhan gyntaf ohono — yn ei Love of our Country , 1789 ; dyma a barodd i Edmund Burke ysgrifennu ei Reflections ef, 1790 , eithr yr oedd Paine yn ei Rights of Man , 1791 , o blaid Price .

Ymhlith llu cyfeillion a gohebwyr Price yr oedd Shelburne , Priestley , Hume , Adam Smith , Condorcet , Mirabeau , Turgot , Franklin , Jefferson , a Washington . Bu f. 19 Ebrill 1791 .

Yr oedd ei dad,



REES PRICE ( 1673 - 1739 ), yn weinidog Anghydffurfiol, yn athro, ac yn wr bonheddig ;

mab oedd hwn i Rees Price , Betws , Tir Iarll . Cafodd ei addysg yn Brynllywarch , a dilynodd Samuel Jones fel gweinidog yn Cildeudy , Penybont-ar-Ogwr , a'r Betws , ac fel athro yn Tyn-ton . Yr oedd yn ewythr — ar ochr ei mam — i Anne Maddocks (‘ Y Ferch o Gefn Ydfa ’) ac yn warcheidwad drosti yn ôl ewyllys; ceir ei enw ef ar y weithred a baratowyd adeg ei phriodas hi ( 1725 ).

Brawd iau Rees Price oedd



SAMUEL PRICE ( 1676 - 1756 ), gweinidog Anghydffurfiol .

Cafodd ei addysg yn Brynllywarch ac yn Attercliffe . Daeth yn gydweithiwr ac yn gyfaill cywir i Isaac Watts — yn gynorthwywr iddo ar y cyntaf ( 1703-13 ), yn gyd-weinidog ag ef ( 1713-48 ), a'i ddilyn wedi hynny. Bu'n helpu gydag addysg ei nai, Richard Price , bu'n cynorthwyo eglwysi a gweinidogion Cymreig , a chyhoeddodd bregethau.

Ffynonellau:

  • Oxford Dictionary of National Biography ;
  • Roland Thomas , Richard Price, philosopher and apostle of liberty , Llundain, 1924 , 1924 ;
  • Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru , ii, 200-1, 205-6.

Awdur:

Roland Thomas, M.A., Ph.D. (1876/85-1951), Sir Forgannwg

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997